Zelf koken. Belachelijk! OF Belachelijk?

‘E-nummers zijn geen vergif’, Rosanne Hertzberger heeft het evidence-based uitgezocht en er ook een boek Ode aan de E-nummers over geschreven. Afgelopen weekend mocht Hertzberger hier uitgebreid over vertellen in zowel NRC/Handelsblad als de Volkskrant. Ze deed dit onomwonden en hekelde ‘foodgekkies, de technofobe consument en de anti-wetenschapshouding’, want ‘technologie maakt ons eten lekkerder, veiliger en duurzamer’. Kort gezegd kwam haar betoog erop neer dat je eigenlijk wel gek bent als je nog zelf kookt. Want, zo zei ze in de Volkskrant: ‘alles wat een machine kan doen, moet je niet zelf doen.’

 

Interview met Rosanne Hertzberger in NRC/Handelsblad

Interview met Rosanne Hertzberger in NRC/Handelsblad

De uitspraken van Hertzberger zijn erg ongenuanceerd; ‘waarom zou je leven als een holbewoner’, en snobistisch: ‘in de tijd dat je een pompoen in stukjes hakt, kun je een complete avondstudie doen’. Dat ze daarmee tegen wat schenen heeft geschopt is begrijpelijk. En misschien krijg je wel een pittige discussie of een vurig debat door er allemaal met gestrekt been in te gaan, maar het zorgt er vooral voor dat de echte boodschap niet overkomt.

 

Ik vind haar boodschap, los van haar ongenuanceerde en denigrerende opmerkingen, namelijk heel verfrissend en vooral geruststellend om te lezen. In tijden waarin er in een supermarkt bijna niets zonder E-nummer te krijgen is en ons schuldgevoel wordt gevoed door ‘foodgekkies’ die alleen op tafel zetten wat onbewerkt, lokaal geteeld en zonder chemische toevoegingen is. Het is voor velen niet haalbaar hier dagelijks aan te voldoen. Daarom is het fijn dat we inmiddels zo ver zijn dat we, ook als we geen tijd hebben, een fatsoenlijke maaltijd kunnen eten door – “dertig seconden, ping, klaar!” – iets in de magnetron te gooien. Op veel momenten is het voor velen waarschijnlijk een verademing iets voedzaams te kunnen eten, zonder daar veel tijd aan kwijt te zijn. Dat Hertzberger wetenschappelijk onderbouwd zegt dat het goed is en E-nummers geen vergif zijn, is heel fijn. Maar eten is meer dan alleen wetenschap.

Eten is meer dan alleen wetenschap

Ik ben geen wetenschapper, maar in de ogen van Hertzberger misschien eerder een foodie, en wil dus ook niets inbrengen tegen de wetenschappelijke onderbouwingen van Hertzberger. Waar ik wel iets tegen in wil brengen is het sociale aspect van eten, waar zij in mijn ogen helemaal aan voorbij gaat. Ze benadert eten puur en alleen als wetenschap, maar het is veel meer dan dat. ‘Eten is een feest. Een feest waardoor de mens mens wordt, bovendien. Geen dier haalt genoegen uit het samen met andere dieren eten en uit het ontdekken van nieuwe smaken, nieuwe combinaties van geur, textuur, uiterlijk van voedsel.’ Zoals Onno Kleyn het zo goed verwoord in zijn laatste boek De grote Kleyn.

 

Hertzberger voert haar zoontje Olvarit, maar ik neem aan dat ze haar zoontje ook mee gaat nemen naar voorstellingen, hem zal stimuleren boeken te lezen, hem meeneemt naar musea en hem vele andere dingen aan zal bieden om te zorgen voor verdieping of verstrooiing in zijn leven. Het woord opvoeding bestaat wat mij betreft niet voor niets voor een groot deel uit voeding; zowel lichamelijk als geestelijk moet je gevoed worden. Je kunt geen van beide uitsluiten of los van elkaar zien. Samen eten, daar moeite voor doen, smaken leren kennen en waarderen, horen allemaal bij de opvoeding en bij het leven.

 

Eten is als literatuur, toneel, musea; het biedt iets extra’s. Dat we daarin zijn doorgeschoten met foodies die alleen nog maar linksgedraaide, glutenvrije bietenpannenkoekjes zonder kippenei eten en Hertzberger zorgt voor wat nuance, vind ik verfrissend. Maar ook zij schiet door in haar betoog en gaat voorbij aan de sociale component. Zoals Hofmeester tegen zijn dochter Tirza in het gelijknamige boek van Arnon Grunberg zegt: ‘Wij eten niet omdat we honger hebben, wij eten omdat het etenstijd is.’

 

Dat je niet dagelijks aan verdieping toekomt door de drukte van alledag en je een en ander naar het weekend schuift, is logisch. Zo kan dat ook met eten gaan. Doordeweeks makkelijk en snel, in het weekend uitgebreider, smaakvoller en gezelliger. Het stelt, nogmaals, gerust dat we niet bang hoeven zijn voor E-nummers. Eten is een primaire levensbehoefte en daar kunnen we op een snelle en makkelijke manier aan voldoen, allemaal technologische vooruitgang waar we blij mee kunnen zijn. Maar zoals Hertzberger zelf in het NRC-interview zegt, dat ze het wel heel moeilijk vindt haar ‘goede tijd te besteden aan het verbeteren van kattenbrokken’, moeten wij er als mensen ook voor waken dat eten niet alleen zoiets dierlijks als alleen maar voeding wordt. Want dat is precies wat de mens onderscheidt van het dier en kan Hertzberger net zo goed ‘voedingsbrokjes’ gaan ontwikkelen. Evidence-based.

 

Interview Rosanne Hertzberger Volkskrant

 

 

Interview Rosanne Hertzberger Volkskrant 2

 

.

 

 

Mirjam Lingen

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *